Kiểm toán Nhà nước kết luận, sau khi kiểm toán việc quản lý đất dự án khu đô thị giai đoạn 2013-2016 tại 7 tỉnh, thành, trong đó có Hà Nội, Tp.HCM, Thanh Hóa, Đồng Nai… kết quả cho thấy việc phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất của các địa phương còn chưa sát với nhu cầu thực tế. Ngoài ra, việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết còn chưa đảm bảo chất lượng khiến dự án phải điều chỉnh nhiều lần do không phù hợp với quy hoạch chung hoặc trùng với quy hoạch khác.

Đặc biệt, một số dự án không tiếp thu ý kiến của các bộ, ngành khi phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch khiến một số chỉ tiêu không phù hợp với quy định; quy hoạch chung bị phá vỡ do quy hoạch 1/500 không tuân thủ quy hoạch 1/2000. Ngoài ra, tại các thành phố lớn, một số dự án khi điều chỉnh quy hoạch không căn cứ vào định hướng quy hoạch chung, dẫn đến bất cập. Những vấn đề chủ yếu là tăng diện tích sàn, chia nhỏ diện tích căn hộ, tăng số tầng, vượt quá số tầng và chiều cao tầng theo quy định hoặc giảm diện tích công cộng, cây xanh, bổ sung chức năng nhà ở vào các lô đất thương mại, văn phòng.

Kiểm toán Nhà nước kiến nghị tăng thu 4.000 tỷ đồng

Kiểm toán Nhà nước cũng cho hay, một số địa phương có văn bản công nhận chủ đầu tư bằng cách chỉ định thầu thay vì đấu thầu dự án hoặc đấu giá quyền sử dụng đất. Cách làm này đã vi phạm quy định của Luật Đấu thầu và những quy định hiện hành khiến không xác định được giá thị trường. Và so với giá thị trường, giá đất được xác định theo các phương pháp mà địa phương chọn thường thấp hơn. Điều này khiến ngân sách nhà nước bị thất thoát.

Trước thực trạng đó, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính hơn 8.300 tỷ đồng, trong đó tăng thu ngân sách nhà nước của các dự án được kiểm toán gần 4.000 tỷ đồng. Cùng với đó, kiến nghị các địa phương xem xét xử lý hoặc xác định lại tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm mà Kiểm toán Nhà nước tạm xác định là hơn 4.300 tỷ đồng.

Để tránh mỗi địa phương, đơn vị áp dụng tùy tiện các phương pháp khác nhau, Kiểm toán Nhà nước cũng đề nghị Bộ TN&MT nghiên cứu, áp dụng một phương pháp xác định giá đất tối ưu.