Hàng loạt dự án bất động sản xảy ra tranh chấp thời gian qua mà bên
chịu thiệt là khách hàng. Ảnh minh họa: Reatimes

Các luật gia cho rằng, nguyên nhân quan trọng của tình trạng trên là những bất hợp lý trong khung khổ pháp luật trong lĩnh vực này. Thậm chí có cả trường hợp nghị định hướng dẫn trái luật, khiến luật bị vô hiệu hóa, gây rủi ro lớn cho người mua nhà.

Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Công ty Luật Basico, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), dẫn chứng: khoản 2 Điều 55 Luật Kinh doanh bất động sản về “Điều kiện của bất động sản hình thành trong tương lai được đưa vào kinh doanh” đã quy định rõ “Trước khi bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư phải có văn bản thông báo cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh về việc nhà ở đủ điều kiện được bán, cho thuê mua”.

Vậy nhưng, đoạn 3, điểm b, khoản 2 Điều 19 về “Ký hợp đồng huy động vốn cho phát triển nhà ở thương mại” của Nghị định 99/2015 (quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà ở) lại nêu: “Trường hợp chủ đầu tư đã gửi hồ sơ nhưng quá thời hạn quy định tại điểm này mà sở xây dựng không có văn bản thông báo và nhà ở đó đã đủ điều kiện được bán, cho thuê mua thì chủ đầu tư được quyền ký hợp đồng mua bán, cho thuê mua nhà ở hình thành trong tương lai nhưng phải chịu trách nhiệm về việc bán, cho thuê mua nhà ở này”. Ông Đức cho rằng đây là quy định trái luật, cần phải bãi bỏ.

Để doanh nghiệp thuận lợi hơn, Chính phủ đã có hướng dẫn mở rộng luật, nhưng có một số nhầm lẫn, kết quả đi ngược với yêu cầu cốt lõi là cần bảo vệ khách hàng (người tiêu dùng, người dân) trong mối quan hệ giữa doanh nghiệp với khách hàng, thay vì mối quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước.