Theo Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính), từ 1/7/2014 đến ngày 30/11/2016, 60 trường hợp doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa đã được cấp phép chuyển mục đích sử dụng đất.

Bộ Tài chính nhận định, các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và Tp.HCM trong quá trình sắp xếp lại doanh nghiệp, trụ sở làm việc đã không đấu giá quyền sử dụng đất và chưa được Thủ tướng đồng ý khi giao, cho thuê phần đất nhà nước thu hồi.

Trong khi đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có quy định cụ thể về phương pháp xác định giá đất để sát với giá thị trường và đảm bảo tính minh bạch. Do đó, nhiều dự án chuyển mục đích sử dụng đất, xác định giá đất chưa sát với thị trường đã khiến ngân sách nhà nước thất thu.

Bộ Tài chính cho biết, khi cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, giá đất (đặc biệt ở vị trí đẹp) không tính vào giá trị doanh nghiệp, nhưng cũng không đấu giá. Việc tính giá đất để thu tiền thuê đất, tiền sử dụng đất chủ yếu dựa vào kết quả của doanh nghiệp tư vấn cổ phần hóa. Nhưng giá này vẫn chưa đầy đủ và sát với giá thị trường.

Khi xác định giá đất, một số địa phương chưa thực hiện đầy đủ các trình tự, thủ tục. Khi phê duyệt giá đất làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, UBND tỉnh chưa xin ý kiến thường trực HĐND và cũng không báo cáo HĐND tỉnh tại kỳ họp gần nhất.

Do đó, Bộ Tài chính đề xuất Thủ tướng giao Thanh tra Chính phủ tham khảo danh sách 60 dự án để thanh tra với các dự án xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất chưa sát với thị trường làm thất thu ngân sách nhà nước, dự án có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai và không thực hiện đúng mục đích đầu tư.

Bộ Tài chính cũng kiến nghị tạm đình chỉ thi công các dự án cao ốc tại những khu đất chưa thực hiện đúng quy định. Đồng thời tổng hợp, báo cáo Thủ tướng theo đúng thẩm quyền.

Danh sách 60 dự án chuyển đổi từ đất doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa sang dự án BĐS có nhiều dự lớn tại Hà Nội như: Khu nhà ở thấp tầng tại Xa La, 1141 Giải Phóng, 25 Vũ Ngọc Phan, dự án Pandora 53 Triều Khúc, 29 Liễu Giai, dự án PVV-Vinapharm 60B Nguyễn Huy Tưởng… Một số dự án tại Tp.HCM như: Dự án trên đất của Công ty CP Thương mại Phú Nhuận ở phường 13, Quận 11; Dự án Riva Park ở số 504 đường Nguyễn Tất Thành, Quận 4…

Bộ Tài chính cho biết, hiện, khối các tổ chức nhà nước nắm giữ hơn 1,3 triệu m2 đất, trong đó đề nghị chuyển đổi mục đích sử dụng 719.862m2. 3.117 tỷ đồng là tổng số tiền phải nộp vào ngân sách nhưng hiện còn thiếu 353 tỷ đồng.

Theo hợp đồng gốc trước khi chuyển đổi, riêng khối doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 258.792m2 đất. Trong đó, đề nghị chuyển mục đích sử dụng 114.151m2. 2.187 tỷ đồng là tổng số tiền phải nộp cho ngân sách, nhưng hiện còn thiếu hơn 366,5 tỷ đồng.